คิดผลิตภัณฑ์ใหม่? มองเข้าไปที่ User Experiences

การสร้างสรรค์ออกแบบผลิตภัณฑ์นับเป็นสิ่งสำคัญที่ส่งผลต่อประสบการณ์การใช้งาน (User Experience: UX) ของผู้บริโภคในปัจจุบัน User Experience เป็นวิธีการในการเก็บรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับบริบททางด้านอารมณ์ และความคาดหวังของผู้ใช้ หากอยากให้ชิ้นงานสักชิ้นได้รับการยอมรับจากผู้ใช้ นักออกแบบผลิตภัณฑ์ควรมีความความเข้าใจผู้ใช้อย่างลึกซึ้งเสียก่อน อย่างแรกต้องทราบก่อนว่าใครเป็นผู้ใช้ เป้าหมายของผู้ใช้คืออะไร สภาพแวดล้อมการใช้งาน ไปจนถึงการรับรู้และประสบการณ์ของผู้ใช้

ตอบสนองความต้องการใช้งานพื้นฐาน

User experience กับการออกแบบผลิตภัณฑ์ต้องสามารถตอบโจทย์ประสบการณ์ที่ผู้ใช้จะได้รับเมื่อได้สัมผัสใช้งานผลิตภัณฑ์จริง โดยสามารถชี้วัดได้ความสำเร็จในการออกแบบได้จากความเข้าใจการใช้งาน ความรู้สึกขณะใช้ วัตถุประสงค์ของผลิตภัณฑ์ และผลิตภัณฑ์ตอบสนองบริบทการใช้งานของผู้บริโภคได้อย่างไรบ้าง นักออกแบบควรคำนึงถึงหลักการออกแบบที่เป็นมาตรฐานโดยการจัดส่วนของการออกแบบให้มีความเหมาะสมจากหลักการออกแบบผลิตภัณฑ์ 7 ประการ ได้แก่ การคำนึงถึงประโยชน์ใช้สอยของตัวผลิตภัณฑ์ (Functions) ความงามในผลิตภัณฑ์ (Aesthetic) ความถูกต้องตามหลักสรีระศาสตร์ (Ergonomics) ความปลอดภัยในการใช้งาน (Safety) ราคาหรือต้นทุนในการผลิตกับการจำหน่าย (Cost) ความแข็งแรงทนทานในตัวผลิตภัณฑ์ หรือความแข็งแรงของโครงสร้างผลิตภัณฑ์ (Durable) การดูแลและบำรุงรักษาผลิตภัณฑ์จากการใช้งาน (Maintenance)

การออกแบบผลิตภัณฑ์ของ IKEA แบรนด์เฟอร์นิเจอร์และของแต่งบ้านชื่อดังจากสวีเดน เป็นตัวอย่างที่ดีในการนำหลักการข้างต้นมาใช้ในการออกแบบสินค้า สินค้าของ IKEA ได้รับความนิยมในกลุ่มคนรุ่นใหม่ หรือผู้ที่กำลังเริ่มสร้างครอบครัว การออกแบบสินค้าของ IKEA จะเป็นแนว Minimalism คือตัดสิ่งที่ไม่จำเป็นออก เน้นที่ความเรียบง่าย ไม่ฟุ่มเฟือยหรูหรา ใส่ฟังก์ชั่นที่จำเป็นในชีวิตประจำวันเพื่อตอบสนองความต้องการพื้นฐานในการใช้ชีวิตของผู้บริโภคในกลุ่มต่างๆ จากนั้นดีไซน์เนอร์จึงวางแผนออกแบบว่าในแต่ละห้องควรมีเฟอร์นิเจอร์ ของตกแต่งชิ้นใดบ้าง แล้วจึงกำหนด Collection สินค้าเพื่อให้ผู้บริโภคมีตัวเลือกที่หลากหลาย สินค้าของ IKEA บรรจุในหีบห่อแบบ “Flat Packaging” สินค้าถูกออกแบบให้สามารถแยกเป็นชิ้นส่วนหรือพับเก็บได้ เพื่อให้ลูกค้าประกอบใหม่เอง ซึ่งช่วยลดต้นทุนค่าวัสดุหีบห่อ ค่าแรงงานประกอบสินค้า ค่าขนส่งและพื้นที่จัดเก็บสินค้า การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่มีการดีไซน์เอาไว้อย่างเป็นระบบทำให้ IKEA สามารถขายสินค้าได้ในราคาถูก และได้รับการยอมรับจากผู้คนทั่วโลกว่าสินค้าของ IKEA “ถูกและดี”

ตอบสนองปัจจัยทางด้านวัฒนธรรมและอารมณ์ความรู้สึกผู้ใช้

หลักการดังกล่าวถือเป็นหัวใจสำคัญของการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ผู้ออกแบบนำมาประยุกต์เข้ากับความต้องการและสิ่งที่จำเป็นในการใช้งานของผู้ใช้กับตัวผลิตภัณฑ์ นอกเหนือจากหลักการทั้ง 7 ข้อแล้วปัจจุบันต้องคำนึงถึงวัฒนธรรมและอารมณ์ความรู้สึกของผู้ใช้ผลิตภัณฑ์ด้วย ซึ่งจะทำให้ผลิตภัณฑ์สามารถเข้าถึงผู้บริโภคได้ดียิ่งขึ้น ผลิตภัณฑ์มีหลากหลายมุมมองซึ่งเข้ามามีอิทธิพลต่อประสบการณ์การใช้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับประเภทของผลิตภัณฑ์ อย่างการออกแบบโทรศัพท์มือถือรุ่นใหม่จะให้ความสำคัญไปที่ดีไซน์ล้ำสมัย บางเบา ไม่เทอะทะ ทำงานได้มากกว่าการรับสายและโทรออก ตอบโจทย์บริบทสังคมของกลุ่มผู้บริโภคที่ใช้สมาร์ทโฟนซึ่งมองว่าเป็นคนอินเทรนด์ ชอบเทคโนโลยี และใช้งานแบบมัลติฟังก์ชั่น

Consumer Co-Creation อีกขั้นของการเข้าถึงประสบการณ์ผู้ใช้

ทุกวันนี้ความสำคัญของ User Experience มุ่งเน้นไปที่นวัตกรรมการออกแบบที่มีผู้ใช้เป็นศูนย์กลาง (User-Centered Design) หรือการให้ผู้บริโภคมีส่วนร่วมในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ (Consumer Co-Creation) การออกแบบที่มีผู้ใช้เป็นศูนย์กลางจะต้องศึกษาข้อมูลของผู้ใช้ให้มากที่สุดก่อนออกแบบผลิตภัณฑ์ ควรรู้กลุ่มผู้ใช้ เป้าหมายของผู้ใช้ ในการศึกษาและเก็บข้อมูลประสบการณ์การใช้จากผู้บริโภคสามารถทำได้หลายวิธี เช่น การสัมภาษณ์และการสังเกตการณ์ขณะใช้งาน การสร้างสถานการณ์และเรื่องราวการใช้ การลองใช้จากต้นแบบผลิตภัณฑ์ (Experience Prototyping) ฯลฯ ข้อมูลที่ได้มาจะเป็นประโยชน์ต่อการออกแบบผลิตภัณฑ์ให้ตรงความต้องการของผู้บริโภคได้อย่างชัดเจนต่อไป

เทคโนโลยีทำให้ผู้บริโภคเข้าถึงข้อมูลได้อย่างไร้ขีดจำกัด ผู้บริโภคสื่อสารกันเอง และกับบริษัทผู้ผลิตสินค้าได้โดยตรง ทำให้ผู้บริโภคมีอำนาจในการเลือกบริโภคสินค้าที่ตรงกับความต้องการของตนเองมากขึ้น และในบางครั้งก็มีบทบาทในการสร้างสรรค์คุณค่าร่วมกับบริษัทเพื่อพัฒนาสินค้าใหม่ออกสู่ตลาด การให้ผู้บริโภคมีส่วนร่วมในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ไม่ว่าจะเป็นผลิตภัณฑ์ใหม่หรือปรับปรุงบริการเดิมที่มีอยู่แล้วก็ตามจะเป็นเหมือนกระจกสะท้อนความต้องการของผู้บริโภค การร่วมกันออกไอเดียและพัฒนาผลิตภัณฑ์เป็นบ่อเกิดของความคิดสร้างสรรค์ที่แตกต่าง ไม่ว่าจะเป็น Function Value ใช้งานง่าย สะดวกรวดเร็ว มีความหลากหลาย Fashion Value นำสมัย เท่ห์ สังคมยอมรับ หรือ Financial Value ถูกกว่า ได้ผลตอบแทนคุ้มค่า ซึ่งทั้งหมดนี้จะช่วยสร้างคุณค่าให้กับสินค้า และคุณค่านั้นยังส่งต่อไปถึงผู้บริโภค

ตัวอย่างการมีส่วนร่วมของผู้บริโภคต่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ผู้ผลิต T-Shirt เปิดโอกาสให้นักออกแบบได้ส่งผลงานการออกแบบลวดลายบนเสื้อผ่านเว็บไซต์ Threadless.com สมาชิกเว็บไซต์และผู้เข้าชมเว็บร่วมกันโหวต ผลงานการออกแบบชิ้นไหนโดนใจมากที่สุดจะนำมาผลิตเป็นเสื้อและขาย ซึ่งจะทำให้บริษัทผู้ผลิตเสื้อมีลายใหม่ออกมาทุกสัปดาห์ ส่วนนักออกแบบที่ชนะการโหวตจะได้รับเงินรางวัลและสิทธิ์การเป็นเจ้าของผลงานชิ้นนั้น การร่วมกันออกแบบผลิตภัณฑ์ไม่ได้จบอยู่ที่การคิดสร้างสรรค์ การพัฒนาผลิตภัณฑ์ แต่ยังขยายไปถึงการทำการค้าเชิงพาณิชย์ และกิจกรรมหลังจากที่สินค้าออกจำหน่ายแล้ว

• • •

การออกแบบผลิตภัณฑ์โดยคำนึงถึงประสบการณ์ผู้ใช้เป็นการมอบคุณค่าที่ทำขึ้นเพื่อส่งไปยังตลาดหรือผู้บริโภคเพื่อตอบสนองความต้องการที่ยังไม่มีอยู่จริงในตลาด หรือเพิ่มประสิทธิ์ภาพของการให้บริการในปัจจุบัน ผลิตภัณฑ์ที่ใช้งานง่าย การสร้างแรงจูงใจให้ลูกค้ามีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์ชิ้นงานร่วมกับผู้ผลิตจะนำไปสู่การสร้างความผูกพันกับลูกค้า และความประทับใจในการใช้ผลิตภัณฑ์ ทั้งหมดนี้เป็นกระบวนการสร้างสรรค์ใส่คุณค่าลงในสินค้าและบริการ ซึ่งส่งผลดีให้กับผู้ผลิตสินค้า ผู้บริโภค และสนับสนุนให้เกิดการพัฒนาระบบเศรษฐกิจสร้างสรรค์ภายในประเทศเพื่อต่อยอดทางธุรกิจสู่การแข่งขันในเวทีโลกได้อย่างมั่นคงต่อไปในอนาคต

บทความนี้เขียนขึ้นโดย คุณภัทร รุจยาชยะกูร ติดตามงานเขียนเพิ่มเติมได้ที่ www.poohclub.net

Tag

About INCquity

สงวนลิขสิทธิ์โดย Infogination Co.,Ltd
พัฒนาเว็บไซต์โดย 7republic

ติดตามข่าวสาร ความรู้ คู่ธุรกิจ

อ่านสาระความรู้ กันได้ทุกสัปดาห์