INCquity

ชีวิตของผู้คนทุกคนเมื่อถือกำเนิดก่อเกิดขึ้นมาบนโลกใบนี้แล้ว มีสิ่งหนึ่งที่เหมือนกันทุกคนนั่นก็คือ การเติบโตผ่านช่วงยุควัยต่างๆโดยมีเวลาเป็นสิ่งนำพาให้เกิดขึ้นและมุ่งแต่ก้าวไปข้างหน้าเพียงอย่างเดียว และช่วงเวลาระหว่างการเติบโตทุกคนจะได้สัมผัสและเรียนรู้ในสิ่งที่แตกต่างและประสบการณ์ที่แปลกใหม่อยู่โดยตลอด ซึ่งหลายต่อหลายครั้งประสบการณ์ที่ได้พบเจอหรือสัมผัสด้วยตนเองมักจะสร้างความประทับใจให้เกิดขึ้นอยู่เสมอเมื่อลองมองหวนรำลึกถึงช่วงเวลาในอดีต

ด้วยเหตุนี้การตลาดแบบ Nostalgic Marketing หรือเรียกแปลเป็นไทยแบบสั้นๆได้ใจความว่า 'การตลาดแบบถวิลหาอดีต' จึงถูกสร้างขึ้นเพื่อตอบสนองต่อความต้องการของผู้บริโภคที่ต้องการย้อนเวลากลับไปสัมผัสช่วงเวลาที่ดีที่สุดของตนเองอีกครั้ง ซึ่งถึงแม้การตลาดแบบถวิลหาอดีตอาจจะดูเป็นอะไรที่ขัดแย้งกับและสวนทางกับการเติบโตและไลฟ์สไตล์ผู้บริโภคในปัจจุบันที่ต่างใช้การพึ่งพาเทคโนโลยีเป็นหลักค่อนข้างมาก แต่ในความเป็นจริงปัญหาเรื่องนี้กลับไม่มีผลกระทบกับวิธีการทำตลาดในรูปแบบนี้เลยด้วยซ้ำแถมยังไปกันได้ด้วยดีอีกต่างหาก จึงทำให้วิธีการตลาดแบบนี้มีความน่าสนใจมากที่ผู้ประกอบการสมควรที่จะต้องศึกษา

สร้างพลังและเอกลักษณ์ให้กับธุรกิจ

Nostalgic Marketing เป็นการตลาดที่มีพลังและช่วยส่งเสริมการทำธุรกิจของผู้ประกอบการค่อนข้างมาก เพราะวิธีทำการตลาดแบบย้อนยุคในลักษณะนี้จะหยิบจับในส่วนของความคลาสสิคในอดีตมาเป็นจุดขายเพื่อนำเสนอต่อผู้บริโภค จึงเป็นจุดเด่นที่จะพัฒนากลายมาเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของธุรกิจผู้ประกอบการในท้ายที่สุด จะเห็นได้จากมีโรงแรมชั้นนำในประเทศไทยที่นำเอาการตกแต่งและสไตล์การแต่งตัวในอดีตของสังคมไทยมาให้พนักงานต้อนรับของตนใส่และกลายเป็นจุดขายที่โดดเด่นมาก ซึ่งถือว่าประสบความสำเร็จในระดับที่น่าพอใจเลยทีเดียวเพราะผู้บริโภคสามารถจดจำเอกลักษณ์เฉพาะดังกล่าวได้โดยทันที จึงเป็นการแยกธุรกิจของผู้ประกอบการไม่ให้ถูกกลืนเข้าไปรวมกับกระแสธุรกิจประเภทเดียวกันที่ออกจะดูพื้นๆและค่อนข้างจะซ้ำซ้อนอยู่เป็นจำนวนมากในปัจจุบัน

ต้นทุนเฉลี่ยค่อนข้างต่ำ

เพราะความที่มีอดีตและความคลาสสิคเป็นจุดขายจึงทำให้ต้นทุนบางส่วนของธุรกิจค่อนข้างจะต่ำมากเมื่อเทียบกับธุรกิจประเภทอื่นๆที่มีจุดขายในเรื่องของการพัฒนาเทคโนโลยี และด้วยความที่มีจุดขายในเรื่องของสินค้าและบริการที่มีรูปแบบย้อนยุคกลับไปในอดีตนี้เองจึงมีประโยชน์ในส่วนที่ผู้ประกอบการสามารถคาดคะเนและกำหนดรูปแบบได้ตามความต้องการของตนเอง ไม่จำเป็นต้องไปอ้างอิงและจำกัดกรอบรูปแบบการทำธุรกิจของตนเองมากจนเกินไปนัก สามารถหยิบจับและดีไซน์ความสุนทรียภาพได้ด้วยตนเองซึ่งนั่นหมายถึงผู้ประกอบการสามารถหยิบจับเอาของส่วนตัวและของเก่าๆทั้งหลายมาใช้ตกแต่งหรือเพื่อขายต่อไปยังผู้บริโภคได้นั่นเอง

รูปแบบของการใช้ Nostalgic Marketing ที่ทำให้ต้นทุนการทำธุรกิจอยู่ในเกณฑ์ต่ำที่อยากจะขอยกตัวอย่างก็คือ ธุรกิจบ้านบ้านพักแบบโฮมสเตย์ที่ตลาดน้ำอัมพวา ซึ่งตัวบ้านพักนั้นอยู่ใจกลางสวนผลไม้เลยทีเดียว โดยบ้านบางหลังเคยผ่านการใช้งานจริงจากทางเจ้าของบ้าน เพียงแค่ปรับภูมิทัศน์และใส่เตียงไปเพิ่มเท่านั้นก็สามารถนำมาให้นักท่องเที่ยวเช่าพักอาศัยได้แล้ว เพราะนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ที่เลือกมาพักและท่องเที่ยวยังสถานที่แห่งนี้พวกเขาไม่ได้ต้องการความสะดวกสบายหรือเลิศหรูเหมือนโรงแรมห้าดาวในเมืองใหญ่ แต่สิ่งสำคัญที่สุดที่พวกเขาต้องการคือการได้สัมผัสประสบการณ์บรรยากาศบ้านสวนในอดีต ที่เคยเป็นพื้นฐานการดำเนินชีวิตของคนไทยในอดีต ที่นับวันยิ่งจะหาได้ยากในปัจจุบัน

มีคู่แข่งทางธุรกิจค่อนข้างน้อย

ธุรกิจเกือบจะทั้งหมดตั้งเป้าพร้อมทั้งโฟกัสไปที่การดำเนินธุรกิจเพื่อวันนี้และอนาคตแต่เพียงอย่างเดียว หาได้น้อยมากที่จะหยิบจับความประทับใจในอดีตมาเป็นจุดขายเพราะคิดว่ามันเป็นเรื่องที่ผ่านมาแล้วและไม่น่าจะได้รับความสนใจจากผู้บริโภคอีก จึงเป็นโอกาสที่น่าสนใจมากเพราะมีคู่แข่งที่จะเข้ามาแย่งชิงส่วนแบ่งทางการตลาดในส่วนนี้ที่ค่อนข้างน้อยมาก ซึ่งหากผู้ประกอบการใช้แผนการตลาดนี้อย่างเหมาะสมที่สำคัญคือสามารถตีถูกจุดจับเอาความประทับใจและสิ่งที่มีคุณค่าในอดีตของผู้บริโภคทุกคนนำมาเล่าใหม่ได้อย่างลึกซึ้ง ก็จะทำให้ธุรกิจของผู้ประกอบการสามารถครองตลาดในส่วนนี้ได้อย่างงดงามแน่นอน

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือจักรยานยนต์ยี่ห้อยามาฮ่า ฟีโน่ ที่มีการออกแบบในสไตล์ย้อนยุคแบบโมเดิร์นคลาสสิค ซึ่งถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ช่วยให้ยอดขายของยามาฮ่ากลับขึ้นมาอีกครั้ง

Photo by mr.beaver with Creative Commons 2.0

ความประทับใจสามารถทำให้ผู้บริโภคจ่ายเงินได้ทันที

นอกจากคุณภาพของผลิตภัณฑ์และบริการคือแรงผลักดันที่จะช่วยทำให้ผู้บริโภคยอมควักกระเป๋าจ่ายเงินซื้อของจากทางผู้ประกอบการแล้ว ความพึงพอใจแลความชอบส่วนตัวยังเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่สามารถช่วยให้ผู้บริโภคตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าและบริการจากทางบริษัทของผู้ประกอบการได้ ซึ่งความพอใจส่วนตัวของผู้บริโภคจะมีอิทธิพลต่อการเลือกซื้อที่มากกว่าวิธีการตัดสินใจซื้อด้วยการพิจารณาในเรื่องของคุณภาพในแง่ของเวลาในการตัดสินใจ พูดง่ายๆก็คือหากถูกใจก็ซื้อเลยในขณะที่การพิจารณาคุณภาพจะต้องใช้การเปรียบเทียบกันระหว่างผลิตภัณฑ์ ซึ่งจะใช้เวลาที่ค่อนข้างนานมาก การใช้วิธีการตลาดแบบย้อนยุคจึงสามารถปิดการขายได้ในเวลาที่รวดเร็วหากผู้ประกอบการผลิตสินค้าหรือบริการที่สร้างความประทับใจและสามารถเชื่อมโยงกับประสบการณ์ที่ยอดเยี่ยมในอดีตของผู้บริโภคได้

ตัวอย่างที่ถือเป็นกรณีคลาสสิคตลอดกาลต้องยกให้กับบริษัทบีเอ็มดับบลิวค่ายผลิตรถยนต์ยักษ์ใหญ่แห่งเยอรมันนีที่หยิบเอา Nostalgic Marketing จับมาใช้กับรถยนต์มินิคูเปอร์่ค่ายรถที่ตนเองเทคโอเว่อร์กิจการมาครอบครอง ซึ่งเมื่อ 40 ปีที่แล้วรถยนต์ยี่ห้อมินิถือว่าประสบความสำเร็จมากจนกลายเป็นตำนานบทหนึ่งของแวดวงยานยนต์โลก ซึ่งความสำเร็จในอดีตของมินินั้นบริษัทบีเอ็มดับบลิวรู้ดีว่าเป็นเรื่องยากที่จะหนีออกจากเงาความสำเร็จในส่วนนั้นได้ พวกเขาจึงจับเอาสไตล์เอกลักษณ์ในอดีตมาทำการรีโปรดักส์ใหม่ทั้งหมดออกมาเป็นมินิเวอร์ชั่นยุคศตวรรษที่ 20 โดยใช้ชื่อว่า 'มินิคูเปอร์' ซึ่งประสบความสำเร็จและได้รับการตอบรับจากผู้บริโภคอย่างถล่มทลายเมื่อพิจารณาดูจากยอดขายในปัจจุบัน ซึ่งเกือบจะร้อยเปอร์เซ็นต์ของผู้ที่ตัดสินใจซื้อเจ้ามินิคูเปอร์มีสาเหตุมาจากความประทับใจและชื่นชอบในเรื่องความคลาสสิคเป็นทุนเดิม จึงทำให้มินิคูเปอร์สามารถสร้างยอดขายได้อย่างรวดเร็วและใช้เวลาปิดการขายที่น้อยมาก

Photo by themullett with Creative Commons 2.0

ได้รับการบอกต่อจากผู้บริโภค

อย่างที่ได้กล่าวไปแล้วว่า Nostalgia Marketing คือวิธีการตลาดที่จับเอาความประทับใจและประสบการณ์ที่ยอดเยี่ยมในอดีตนำมาเล่นกับจิตใจของผู้บริโภค ไม่ใช่วิธีการทำตลาดที่มุ่งจะนำเสนอแต่คุณสมบัติและการหักล้างความเหนือกว่าของผลิตภัณฑ์และบริการของคู่แข่ง จึงมักจะสร้างความประทับใจเป็นอย่างดีให้กับผู้บริโภคที่ได้พบเห็นผลิตภัณฑ์และบริการที่ตนเองเคยมีประสบการณ์ร่วมและเคยผ่านในช่วงยุคนั้นๆมาก่อน จึงได้รับการบอกต่อจากผู้บริโภคกันแบบปากต่อปากไปสู่ผู้บริโภคคนอื่นๆ ซึ่งวิธีนี้จะมีความน่าเชื่อถือมากกว่าวิธีการโฆษณาทั่วไป และนี่คือผลดีอย่างมากในการทำธุรกิจของผู้ประกอบการที่ได้จากวิธีการทำตลาดแบบนี้

เพลินวาน ที่หัวหิน เป็นตัวอย่างที่ยอดเยี่ยมและประสบความสำเร็จเป็นอย่างดีจากการใช้แผนการตลาดลักษณะนี้และได้รับการบอกเล่าแบบปากต่อปากในกลุ่มผู้บริโภค ซึ่งเมื่อลองพิจารณาดูอย่างละเอียดแล้วพื้นที่ที่เป็นที่ตั้งของเพลินวานในปัจจุบันที่หัวหินไม่ได้มีความได้เปรียบที่เอื้ออำนวยต่อการทำธุรกิจเลยเมื่อเปรียบเทียบกับพื้นที่อื่นๆในหัวหิน เพราะไม่ได้ติดทะเลแถมยังเป็นพื้นที่ราบธรรมดาๆเท่านั้น แต่ด้วยวิสัยทัศน์ของผู้เป็นเจ้่่าของที่มองว่าหัวหินมันมีอะไรที่เป็นจุดเด่นพร้อมทั้งเอกลักษณ์ที่นอกเหนือจากทะเลและสถานตากอากาศขึ้นชื่อของประเทศไทย ซึ่งสิ่งๆนั้นก็คือบรรยากาศที่เป็นมนต์คลังในอดีตของหัวหิน ด้วยเหตุนี้เจ้าของจึงหยิบจับเอาในส่วนดังกล่าวมาเล่าเรื่องใหม่ด้วยการสร้างสถานที่และออกแบบในลักษณะที่ย้อนยุคกลับไปหาอดีต ไม่ว่าจะเป็นส่วนของการตกแต่งตึกอาคารสถานที่ ตลาดภายในเพลินวาน สินค้าที่จำหน่าย ชื่อร้านขายสินค้าต่างๆก็ถูกตั้งให้คล้องจองไพเราะเข้ากันได้กับบรรยากาศในอดีต รวมถึงลานฉายหนังกลางแปลงที่ถือว่าเป็นหนึ่งในไฮไลท์ที่ผู้ไปเที่ยวเพลินวานประทับอกประทับใจมากในส่วนนี้ เพลินวานจึงสามารถประสบความสำเร็จได้อย่างรวดเร็วเพราะเข้าถึงความต้องการของผู้บริโภค จนเป็นจุดกำเนิดของการบอกต่อในที่สุด มีการแบ่งปันประสบการณ์ร่วมกันจากทั้ง 2 ฝ่าย

Photo by chrisada with Creative Commons 2.0

ความคลาสสิคและย้อนยุคที่ผู้บริโภคได้พบเห็นจากแผนการตลาด Nostalgic Marketing จะมีส่วนสำคัญที่ช่วยในการสะกดตราตรึงพร้อมทั้งสร้างความประทับใจในส่วนลึกสุดของหัวใจให้ผู้บริโภคได้อย่างมาก จึงเป็นที่มาและบ่อเกิดของการแบ่งปันประสบการณ์ร่วมกันจากทั้งฝ่ายของผู้บริโภคและผู้ประกอบการผ่านทางการพูดคุยสนทนาแลกเปลี่ยนระหว่างกันในเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง ซึ่งการแชร์ความรู้สึกระหว่างกันในที่นี้ถือเป็นโอกาสสำคัญในการพัฒนาฐานลูกค้าจนกลายเป็นลูกค้าประจำที่สามารถช่วยสร้างความมั่นคงให้กับธุรกิจของผู้ประกอบการได้ในอนาคต จะสังเกตเห็นได้จากตลาดค้าของเก่าไม่เคยตายไปจากเมืองไทยและทั่วโลกอันมีที่มาจากกลุ่มลูกค้าขาประจำที่มักจะมาแวะเวียนเลือกซื้อสินค้าอยู่เรื่อยๆ สาเหตุที่เป็นเช่นนั้นก็เพราะส่วนหนึ่งนอกจากผู้บริโภคจะได้สินค้าที่ตนเองต้องการแล้วพวกเขาก็ยังได้พูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในอดีตระหว่างกันอีกด้วย ซึ่งส่วนใหญ่ผู้บริโภคที่ซื้อสินค้าของเก่าไปแล้วมักจะต้องกลับมาซื้อใหม่เสมอๆ เพราะความประทับใจในอดีตจึงเป็นสิ่งมีค่าและกลายเป็นส่วนเติมเต็มให้กับผู้คนในสังคมเป็นจำนวนมาก